De meimaand staat traditioneel bekend als Mariamaand. Net zoals de natuur in mei volop tot bloei komt, symboliseert Maria in het christendom het nieuwe leven doordat zij Jezus ter wereld bracht. Voor Jef Vanbussel vormde dat de inspiratie voor een nieuwe reeks bijdragen, die vandaag te lezen zijn op Internetgazet Bocholt, Hechtel-Eksel, Hamont-Achel, Leopoldsburg en Bree:
In de
Sint-Laurentiuskerk van Hamont-Achel vind je links van de ingang, tussen andere waardevolle beelden, de
Sedes Sapientiae of
Zetel der Wijsheid. Dat is een voorstelling van Maria met Jezus op haar schoot, symbool voor Gods wijsheid. Het beeld heeft kunsthistorische waarde en dateert van rond 1250.
Enkele meters verder hangt Onze-Lieve-Vrouw van de Weg. Dit beeld van 1,20 meter is uit Franse steen gekapt. Het is vandaag wat de Sedes Sapientiae ooit was: een devotioneel beeld. Bij deze Maria wordt gebeden, er worden kaarsen geofferd en er ligt een intentieboek.
Luk Van de Sijpe: “Het idee voor dit beeld kwam van deken Hendrickx. Wie het heeft gemaakt, weten we niet. De kerkfabriek keurde op 4 april 1965 de aanschaf van het beeld goed, voor de prijs van 5.000 frank.” Vandaag zou die aankoopsom neerkomen op zo’n 2.500 à 3.000 euro: niet meteen een prijs voor een beeld uit massaproductie.
Luc Van de Sijpe: “Op zondag 13 november 1966 werd Onze-Lieve-Vrouw van de Weg ingewijd. Deken Hendrickx stelde toen dat een oude traditie op weg was modern te worden. Wat hij daarmee bedoelde, weten we niet. Hoe lang die nieuwe traditie na 1966 aanhield, weten we evenmin.”
Vijf jaar geleden werd in Hamont rond deze Onze-Lieve-Vrouw wel een nieuw initiatief genomen. Luk Van de Sijpe: “10 augustus is de feestdag van Sint-Laurentius, patroonheilige van de kerk. Op de zondag het dichtst bij die datum vinden een fietsenwijding en een fietstocht naar Hamont-Achelse kapellen plaats. Vorig jaar werden ook Mariascapuliers voor zwakke weggebruikers uitgedeeld.”
Dik 900 kilometer van de Sint-Laurentiuskerk vandaan wordt al vele decennia ook een Maria voor zwakke weggebruikers aangeroepen. Op de Ghisallo, zo’n 750 meter boven het Comomeer, staat de kapel van de Madonna del Ghisallo. Zij is de beschermvrouwe van een bijzondere groep zwakke weggebruikers: de wielrenners.
Beide madonna’s, die van Hamont en die van de Ghisallo, hebben gezamenlijke wortels in een eeuwenoude devotie: die voor de Madonna della Strada, Maria als beschermvrouwe onderweg, in het verkeer én op de levensweg van geboorte tot dood.
Jef Vanbussel
Met dank aan Luk Van de Sijpe, De Goede Stede Hamont-Achel.
Fotobijschriften:
Foto boven: kunsthistorische beelden in de Sint-Laurentiuskerk; tegen de pilaar: O.L.V. van de Weg.
Eerste foto onder de tekst: links de Sedes Sapientiae, rechts O.L.V. van de Weg.
Tweede foto: een automodel uit de jaren zestig aan de voet van O.L.V. van de Weg.
Derde foto: het Teutenkapelletje in Kleine-Brogel, waar teuten gingen bidden voor bescherming op hun verre voetreizen.
Foto’s: Jef Vanbussel.
Vierde foto: het interieur van de Mariakapel op de Ghisallo, vol ex-voto’s van wielrenners. Bron: Wikipedia.