De gemeenteraad van Hamont-Achel heeft een nieuw reglement goedgekeurd voor de
openbare verpachting van landbouwgronden van de stad. Daarmee wordt het oude reglement uit 1990 vervangen en wordt de procedure aangepast aan het Vlaamse Pachtdecreet van 2023. Hamont-Achel verpacht ongeveer
200 hectare landbouwgrond.--
Schepen van Landbouw Rudi Boonen lichtte toe dat de nieuwe regeling tot stand kwam na een jaar overleg met de lokale landbouwers en hun organisaties. Volgens hem moet het nieuwe systeem zorgen voor een eerlijke, transparante en objectieve toewijzing van de beschikbare percelen.
Wanneer een perceel vrijkomt, kunnen landbouwers zich kandidaat stellen. Via een puntensysteem wordt bepaald wie het perceel krijgt. Daarbij wordt onder meer rekening gehouden met de lokale verankering van het bedrijf, de leeftijd van de landbouwer, het feit of landbouw de hoofdactiviteit is, de afstand van het perceel tot de huiskavel, eventueel eerder grondverlies door openbare werken, de hoeveelheid publieke pachtgrond die al in gebruik is en het bedrijfstype. Grondgebonden veeteelt krijgt daarbij extra punten.
Volgens Boonen wil de gemeente vooral jonge, actieve landbouwers uit Hamont-Achel meer kansen geven. Bij een gelijke score krijgt eerst de kandidaat met het kleinste areaal aan publieke pachtgrond voorrang, daarna de jongste landbouwer en ten slotte het bedrijf dat het dichtst bij het perceel ligt.
Vanuit oppositiepartij PRO Hamont-Achel kwamen enkele juridische bedenkingen. Raadslid Jacky Umans vroeg zich af of het grote puntenverschil tussen grondgebonden veeteelt en andere vormen van land- en tuinbouw wel voldoende gemotiveerd is en wees op mogelijke discussies rond het gelijkheidsbeginsel. Hij stelde ook vragen bij de opgevraagde persoonsgegevens, de omschrijving van de huiskavel en het ontbreken van een beroepsprocedure voor kandidaten die zich benadeeld voelen.
Schepen Boonen antwoordde dat de regeling juridisch werd nagekeken en dat bewust gekozen werd voor een systeem dat gedragen wordt door de lokale landbouwsector. Volgens hem zijn de criteria uitgebreid besproken tijdens het overleg met de landbouwers.
Ook over de bonus voor grondgebonden veeteelt kwamen vragen. Boonen verduidelijkte dat dergelijke bedrijven landbouwgrond nodig hebben voor de productie van veevoeder en voor de mestafzet, waardoor zij volgens het bestuur meer afhankelijk zijn van beschikbare landbouwgrond.
Raadslid Marc Schuurmans (foto) gaf vanuit de landbouwsector extra toelichting bij de gemaakte keuzes. Volgens hem werd er binnen de bedrijfsgilde niet over één nacht ijs gegaan en zijn verschillende scenario’s bekeken. Het uitgangspunt was om de gronden zoveel mogelijk toe te wijzen aan jonge, actieve landbouwers uit Hamont-Achel. Schuurmans verdedigde ook de leeftijdsgrens van 45 jaar: veel landbouwers nemen een bedrijf pas rond hun 25ste of 30ste over en zitten daarna nog jaren met investeringen en schulden. Tot 45 jaar hebben ze volgens hem vaak nog voldoende toekomstperspectief om verder te investeren.
Hij benadrukte ook dat het puntensysteem volgens de betrokken landbouwers het meest evenwichtige resultaat was. Daarbij wees hij erop dat het bestuur van de landbouworganisatie zelf ook uit jongere landbouwers bestaat, zodat er volgens hem geen sprake is van een systeem dat oudere landbouwers bevoordeelt.
Verder werd bevestigd dat het onderverhuren van gepachte stadsgronden niet is toegestaan. Burgemeester Tom Cox gaf aan dat de stad daar in de toekomst ook actief op zal toezien.
Raadslid Ilse Jaspers vroeg hoe het nieuwe systeem zal worden geëvalueerd. Boonen antwoordde dat er geen formele evaluatieprocedure is vastgelegd, maar dat de gemeente regelmatig overleg zal blijven voeren met de landbouwsector en het reglement indien nodig kan worden bijgestuurd.
Het nieuwe pachtreglement werd uiteindelijk goedgekeurd door de meerderheid en de fracties Vlaams Belang en Team 3930. Oppositiepartij NDA onthield zich bij de stemming.