Aan de kapel van de Witteberg vond zaterdag de jaarlijkse herdenking van
RAF Memorial plaats. De werkgroep bracht er
hulde aan elf bemanningsleden van drie bommenwerpers van de Royal Air Force die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Hamont en Achel neerstortten. De plechtigheid kreeg ook dit jaar een internationaal karakter. Er waren familieleden aanwezig uit Groot-Brittannië en Australië, onder wie Hilary, dochter van bemanningslid Norman Clark, en Olivia Laermann, zijn kleindochter. Ook Sandra Harris, nicht van piloot Bruce Meiklejohn, woonde de herdenking bij. Daarnaast was Brigadier-Generaal Thabo Motaung, defensieattaché van de Zuid-Afrikaanse ambassade, aanwezig.
Meer foto'sTijdens de plechtigheid werd stilgestaan bij
drie dramatische crashverhalen.
De Wellington N2849 stortte in de nacht van 16 op 17 juni 1941 neer in Hamont, nadat het toestel op de terugweg van een missie boven Duisburg door Duitse nachtjagers was geraakt. Zes bemanningsleden kwamen daarbij om het leven. Eén van hen was de Zuid-Afrikaanse navigator Stephanus Marais.
Ook de crash van de Lancaster ED488 werd herdacht. Die bommenwerper werd op 2 februari 1943 aangevallen door een Duitse nachtjager. Piloot Al Power gaf zijn bemanning de opdracht het toestel te verlaten, maar kwam zelf om toen zijn parachute niet openging. Enkele bemanningsleden overleefden de crash, maar kwamen in Duitse krijgsgevangenschap terecht.
Een bijzonder aangrijpend moment was het verhaal van de Stirling EF-366, die in de nacht van 21 op 22 juni 1943 in Achel neerstortte. Piloot Bruce Meiklejohn en navigator Charles Redwood bleven aan boord van het zwaar beschadigde toestel. Meiklejohn slaagde er nog in om de bommenwerper weg te sturen van het centrum van Achel, richting Het Ven. Daarmee redde hij vermoedelijk heel wat mensenlevens, maar verloor hij zelf het leven.
De herdenking werd muzikaal omlijst met de volksliederen van de betrokken landen, The Last Post en The Last Rose of Summer. Dat laatste lied had een bijzondere betekenis voor de bemanningsleden, die het voor hun nachtelijke missies als een soort geluksbrenger beluisterden. 16 missies lang speelden ze voor hun vertrek die plaat, tot die brak. Bommenrichter Frank Hugo schreef een brief naar zijn moeder, met de vraag om een nieuwe plaat op te sturen. Ze stegen op voordat ze die ontvingen…
Ook de schoolkinderen van Achel kregen een belangrijke plaats in de plechtigheid. Bram Voortmans van basisschool De Achelier droeg een vredesgedicht voor. Later legden de kinderen witte rozen neer ter nagedachtenis van de gesneuvelde bemanningsleden. Zij waren met historische legervoertuigen naar de kapel gebracht.
Brigadier-Generaal Motaung verwees in zijn toespraak niet alleen naar de gesneuvelde RAF-bemanningsleden, maar ook naar de bijdrage van Zuid-Afrikaanse militairen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij stond daarbij uitdrukkelijk stil bij de vele zwarte Zuid-Afrikaanse vrijwilligers die in ondersteunende functies dienden en lange tijd nauwelijks erkenning kregen. Blanke veteranen kregen bij hun thuiskomst een huis en een boerderij, zwarte soldaten een jas en een fiets.
In het slotwoord benadrukte schepen Guy Joosten dat vrede nooit vanzelfsprekend is. Hij verwees naar de oorlog in Oekraïne, het geweld in het Midden-Oosten en andere conflicten in de wereld. “Vrede begint heel klein, hier bij ons in Hamont-Achel. Het begint wanneer we echt naar elkaar luisteren en de dialoog opzoeken”, klonk het.
De werkgroep RAF Memorial Hamont-Achel, het stadsbestuur, de aanwezige families, vaderlandslievende verenigingen, jeepchauffeurs, muzikanten, schoolkinderen en buurtbewoners maakten er samen een ingetogen en betekenisvolle herdenking van.
Marc Faes
Maandag: het vredesgericht van Bram
Dinsdag: het slotwoord van Guy Joosten