De wasbeer breidt zich de laatste jaren in snel tempo uit in Vlaanderen en Nederland. Hoewel de populaties nu nog relatief klein en versnipperd zijn, legt een recent verschenen forumartikel in Natuurfocus uit dat langer afwachten consequenties heeft. Vroegtijdig en doelgericht ingrijpen is noodzakelijk om kwetsbare natuur te beschermen en toekomstige maatschappelijke overlast te voorkomen. Dat vertelt ook Jan Kenens van Natuurpunt Beringen. Zo worden in Koersel de laatste jaren regelmatig wasberen gezien. “De dieren zijn hier al verschillende jaren maar omdat meer en meer mensen wildcamera’s hebben, worden zo ook meer gespot en in kaart gebracht”, vertelt Jan.
De eerste waarnemingen dateren van in de jaren tachtig op het militair domein. De laatste jaren komen ze ook in Koersel vaker in beeld. De dieren werden vorige eeuw gehouden als huisdier of gekweekt voor hun pels. Maar veel dieren konden ontsnappen, ze zijn immers echte ontsnappingskunstenaars.
Invasieve soort
Als invasieve uitheemse soort staat de wasbeer (Procyon lotor) op de Europese Unielijst van invasieve uitheemse soorten. Dit betekent dat lidstaten verplicht zijn om verspreiding tegen te gaan en populaties te beheren.
“Waar de impact in Vlaanderen en Nederland door de nog beperkte aantallen tot nu toe meevalt, laten ervaringen uit Wallonië en Duitsland zien wat er gebeurt als er níét structureel ingegrepen wordt: een explosieve populatiegroei met grote ecologische en maatschappelijke gevolgen”, stelt Natuurpunt.
Bedreiging voor kwetsbare fauna
Wasberen zijn opportunistische alleseters met een hoog risicoprofiel. In gebieden waar de dichtheden hoog zijn, vormen ze een directe bedreiging voor kwetsbare en lokaal al bedreigde diersoorten. DNA- en dieetstudies tonen aan dat ze jagen op amfibieën (zoals bedreigde geelbuikvuurpad en vuursalamander) en verschillende soorten zoetwatermosselen. Ook predatie op grotere vogelsoorten, zoals de bosuil en de zeldzame zwarte ooievaar, is in Wallonië meermaals gedocumenteerd. Naast natuurschade zorgt een hoge dichtheid aan wasberen ook voor maatschappelijke overlast (denk aan plunderingen van vuilnisbakken, zolders en voederkuilen op boerderijen) en gezondheidsrisico's, aangezien in Nederland inmiddels meer dan 50% van de dieren drager is van de zoönotische wasbeerspoelworm.
Snel ingrijpen is de boodschap van Natuurpunt want het is 5 voor 12.
(Hans Put - foto Staf Lemmens)