80 is hij, Lucky Luke, de
cowboy die sneller schiet dan zijn schaduw. Nog altijd. In die acht decennia gingen wereldwijd ruim 300 miljoen albums met Lucky Luke in de hoofdrol over de toonbank. We hebben er het raden naar hoeveel van die albums door Noord-Limburgers werden aangekocht.
Voor het eerst verscheen Lucky Luke eind 1946 in het Franstalige stripweekblad Spirou. De Nederlandstalige lezers maakten in 1947 kennis met hem in Robbedoes. Kortrijkzaan Morris, Maurice De Bevere (1923-2001) met zijn echte naam, creëerde en ontwikkelde de stripfiguur en diens avonturen. Het gros van zijn inspiratie haalde De Bevere uit de vele Amerikaanse westerns.
Die rolden in die jaren de ene na de andere uit de Hollywoodstudio's. Met die westerns en de VS had Morris overigens heel wat. Hij verbleef er lange tijd en kon er zich als striptekenaar verder ontwikkelen en de kneepjes van het vak leren.
Ook uit zijn directe leefomgeving putte Morris inspiratie. Twee voorbeelden. Vier jaar lang was de jonge De Bevere intern bij de jezuïeten in Aalst. De paters daar, met hun lange zwarte priestertoga's, stonden model voor de karikaturen van de begrafenisondernemers in Lucky Luke. En Sweetie, de kat van Ma Dalton, was geïnspireerd op een echte kat, een straatkat. Op een besneeuwde avond zocht die op een raamkozijn bij Morris en zijn vrouw Francine een schuilplek. Als Felix werd hij door het koppel geadopteerd.
En dan is er in veel Lucky Luke-strips nog die steeds terugkerende, kenmerkende slotprent. Op Jolly Jumper rijdt Lucky Luke de horizon en een volgend avontuur tegemoet. Ondertussen zingt hij 'I'm a poor lonesome cowboy and a long way from home'. Over deze prent doet een niet eens onaardig verhaal de ronde.
In zijn Brusselse tijd, in de jaren veertig, huurde Morris een kamer bij een dame. Die hoorde hij de hele dag door het lied 'Je suis seule ce soir' zingen. Tijdens de Duitse bezetting was dat in Frankrijk een hit, vooral bij vrouwen van wie de man in krijgsgevangenschap verbleef. Het lied bezingt de eenzaamheid en het gemis van een geliefde.
Maar… Wim Bruynooghe, eveneens uit Kortrijk, tekenleraar, stripliefhebber en al meer dan twintig jaar verzamelaar van alles wat met Lucky Luke en het oeuvre van Morris te maken heeft, denkt daar het zijne van.
"Dat verhaal staat op Wikipedia te lezen. Maar het is onzin, zij het dat Morris die nonsens zelf de wereld in heeft gestuurd. In een interview van 16 september 1997 in de Franse krant Libération dist Morris eerst een vergelijkbaar sentimenteel verhaaltje op over Walt Disney. Die zou Mickey Mouse getekend hebben toen hij, in een periode waarin hij zwarte sneeuw zag, droog brood moest eten en een muisje bij hem enkele kruimels kwam stelen. Dit zeemzoete verhaaltje over Disney inspireert Morris dan tot een nog straffer fantasietje over de invloed van zijn hospita op zijn eigen inspiratie. Blijkbaar wou Morris de grapjas uithangen, omdat het hem verveelde dat hij op steeds dezelfde vragen steeds dezelfde antwoorden moest formuleren."
Wim Bruynooghe vervolgt: "Voor die sinds 1958 steeds terugkerende slottekening heeft Morris duidelijk zijn mosterd gehaald bij 'I'm a poor lonesome cowboy'. Dat is een Amerikaanse traditional. In de western 'Along Came Jones' (1945) zingt Gary Cooper dit deuntje. Dat Morris bij het tekenen van die tekstballon misschien een parallel zag met het lied 'Je suis seule ce soir', maakt van dat laatste hoegenaamd nog geen inspiratiebron."
Overigens zal Lucky Luke ook in de nabije en iets verdere toekomst zonder te verouderen al zingend de horizon tegemoet blijven rijden. De huidige tekenaar Achdé en scenarioschrijver Jul waren daar in een interview voor de Duitse omroep Saarländischer Rundfunk duidelijk over: "Lucky ouder laten worden in de reeks? Dat gaat nooit gebeuren! Het gaat hier om een humoristische strip die wil ontspannen. Jong en oud moeten er zich in kunnen herkennen en ermee kunnen lachen. En dat moet wat ons betreft zo blijven."
Jef Vanbussel
Bij de foto's
Eerste foto onder de tekst: ook Jolly Jumper wordt 80. Hij was er vanaf het prille begin bij.
Tweede foto: Ma Dalton en haar Sweetie.
Derde foto: steracteur Gary Cooper, voor Morris een inspiratiebron voor de vormgeving van Lucky Luke.
Vierde foto: Lucky Luke rolt zijn sigaret zoals Gary Cooper op de foto.
Fotobronnen: Foto boven de tekst: The Low Countries. Tweede foto onder de tekst: Boekhandel Standaard. Overige foto's: Stéphane Beaujean, De kunst van Morris.