In de periode 2007 tot 2013 slaagden enkele Belgische en Nederlandse ondernemers erin om opvallend veel verschillende spookfirma’s op te richten. De firma’s bleken nooit bedoeld om enige legale economische activiteiten mee te voeren, maar dienden enkel om anoniem te kunnen frauderen. Zo slaagden ze er bijvoorbeeld in om rekeningen te openen, valse facturen op te stellen, valse BTW aanvragen uit te sturen, gelden te ontvangen en door te storten enz.. Om volledig anoniem te blijven, voorzagen deze criminelen de spookvennootschappen van zogenoemde strofiguren die niets te maken hadden met deze spookvennootschappen of de illegale activiteiten.
Enkel doorgedreven en capaciteit rovende onderzoeken kunnen deze criminele organisaties ontmantelen. Zo slaagde de FGP erin een organisatie bloot te leggen die jarenlang overheden over geheel Europa (Nederland, Frankrijk, Oostenrijk, Duitsland, Portugal, Estland, Litouwen, Spanje, Tsjechië, Slovenië, Luxemburg, Ierland, Italië, Roemenië en Zweden) oplichtte voor bijna 10 miljoen euro vanuit een fictieve maatschappelijke zetel in Rotem. Dankzij het doorgedreven speurwerk werden de beklaagden in 2016 veroordeeld tot gevangenisstraffen of werkstraffen en kregen zij een beroepsverbod opgelegd voor het uitoefenen van bepaalde beheersfuncties. De deels gerecupereerde gelden werden teruggegeven, hiernaast werd meer dan een miljoen euro aan inbeslaggenomen gelden verbeurd verklaard.
Lokale politiezones voerden al langer controles uit naar bedrijven met een fictieve maatschappelijke zetel, maar dit gebeurde steeds reactief, na klachten of meldingen van burgers, gemeentediensten, … of in het kader van reeds lopende oplichtingsdossiers. Om de strijd tegen deze spookfirma’s op te voeren, willen politiediensten nu meer actief op zoek gaan naar deze firma’s. Snellere detectie maakt het moeilijker voor de criminele organisaties om te beginnen met frauderen.
De afdeling financiële criminaliteit van de Federale Gerechtelijke Politie van Limburg heeft daarom haar kennis over het (actief) opsporen van spookfirma’s gedeeld met de lokale politiezones en zij voorzien vanuit het AIK (Arr. informatiekruispunt) sinds 2020 de nodige data voor de lokale politiezones. Zij ontwikkelden hiertoe tevens een speciaal computerprogramma om dit nog vlotter te laten verlopen. Op deze manier kan de Federale Gerechtelijke Politie de proactieve aanpak van spookfirma’s faciliteren en mee aansturen vanuit hun provinciaal helikopterzicht. Intussen zijn al 6 Limburgse politiezones[2] aan de slag gegaan met deze informatie.
Zo verifieert de politiezone Beringen-Ham-Tessenderlo sedert 2020 jaarlijks het adres van meer dan 1000 bedrijven. Elke nieuwe of verhuisde onderneming binnen de politiezone krijgt bezoek van één van de wijkagenten, die alle relevante informatie over de betreffende firma verzamelt. Deze insteek draagt bij aan de basispolitiezorg die de politie kan leveren aan ondernemingen maar hierdoor kan ze snel fictieve vennootschappen detecteren. Tussen 2020 tot 2022 stelde de zone al tegen 232 spookvennootschappen processen-verbaal op.