De huismus wordt tot 16 cm lang, is bruin van kleur,donker gestreept en aan de onderzijde wit tot grijs. Bij het mannetje is de kruin grijs en het keelvlak zwart. Levendig huppend en met zijn kenmerkende’ tjsilp ‘ duikt de sociale mus overal op waar etensresten liggen, daarbij houdt hij of zij nauwlettend de omgeving in de gaten en is zo altijd op de hoede voor mogelijke vijanden zoals katten of sperwers. Het hele jaar door leeft de huismus in zwermen die samen in de dichte takken van struiken en hagen verdwijnen bij onraad.
Habitat: In bewoonde gebieden, ook in de binnenstad, maneges en boerderijen.