Gisteren werd aan de Naaldweg in Koersel een nieuw herdenkingsmonument onthuld ter nagedachtenis van de vijf bemanningsleden van de Engelse Whitley V T4231-bommenwerper, die er exact 85 jaar geleden neerstortte. Het monument is een initiatief van het Comité Engelse Oorlogsgraven en kwam tot stand met de ondersteuning van stad Beringen.
De plechtigheid vond plaats exact 85 jaar na de crash van de Britse Armstrong Whitworth Whitley V T4231 van No. 10 Squadron RAF, waarbij alle vijf bemanningsleden om het leven kwamen.
Op 26 juli 1941 werd de bommenwerper bij de terugkeer van een bombardementsopdracht in Hannover boven Koersel uit de lucht geschoten. Het toestel stortte neer op de Postelmanshoek in Boven-Koersel. Niemand overleefde de crash. De vijf bemanningsleden werden op 28 juli 1941 met militaire eer begraven op de begraafplaats van Koersel.
Vijfentachtig jaar later wordt hun offer blijvend zichtbaar gemaakt met een memoriaal op de historische crashlocatie.
Wrakstukken
Het monument is bijzonder omdat authentieke wrakstukken van het vliegtuig erin zijn verwerkt.
Tijdens een onderzoek met metaaldetectoren in augustus 2023 werden op de vermoedelijke crashplaats verschillende originele onderdeeltjes van de Whitley teruggevonden, waaronder aluminium vliegtuigfragmenten met klinknagels, een koperleiding en een Britse kogel uit 1938. Deze vondsten bevestigden definitief de exacte crashlocatie.
De unieke relicten werden niet opgeborgen in een archief, maar kregen een centrale plaats in het Memoriaal. De wrakstukken werden kunstzinnig ingekapseld in een transparante epoxyconstructie, waardoor bezoekers letterlijk oog in oog komen te staan met tastbare resten van een dramatische gebeurtenis uit de Tweede Wereldoorlog.
De inhuldiging werd bijgewoond door familieleden van de gevallen vliegeniers, onder wie de 84-jarige Anne Lawson, dochter van boordschutter Cyril Lawson. De plechtigheid wordt opgeluisterd door de Koerselse fanfare Onder Ons en door historische WO II-voertuigen van Military Friends Haspengouw en de Belgian Living History Association.
Boek
Tijdens dezelfde plechtigheid werd tevens het rijk geïllustreerde historische boek "De laatste vlucht – Vijf vrijheidshelden in een brandende hemel" van Koerselaar Felix Put voorgesteld. Deze publicatie brengt voor het eerst het volledige verhaal samen van de bemanning, de crash, de ooggetuigen, de herdenkingen en het onderzoek dat uiteindelijk leidde tot de oprichting van het memoriaal.
Samenwerking
Het Memoriaal kwam tot stand dankzij een nauwe samenwerking tussen de Stad Beringen, Comité-coördinator Etienne Claes, stadserfgoedbeheerder Dirk Bouvé, Berings kunstenaar Ahmet Akay, ontwerper Jan Aertbeliën (Belgian Laser Company), Epoxy-creaties The Woodqueen en lokale partner Convents.
Met deze inhuldiging wil het Comité Engelse Oorlogsgraven niet alleen de gesneuvelde RAF-bemanning blijvend eren, maar ook het verhaal van vrijheid, opoffering en herinnering doorgeven aan toekomstige generaties.
"Dit monument is het resultaat van jaren van onderzoek, engagement en samenwerking", vertelt initiatiefnemer en coördinator Etienne Claes van het Comité Engelse Oorlogsgraven. "We wilden de bemanningsleden niet alleen een waardige herinneringsplek geven, maar ook dit bijzondere oorlogsverhaal opnieuw onder de aandacht brengen. Wij zijn vandaag erg blij met het resultaat van deze unieke samenwerking."
Verhalen
"Erfgoed gaat niet alleen over wat we bewaren, maar vooral over de verhalen die we blijven doorgeven", zegt schepen van Erfgoed, Esmeralda Meyen. "Met dit monument eren we de vijf jonge vliegeniers die hier het leven lieten en maken we een belangrijk stukje lokale geschiedenis zichtbaar voor toekomstige generaties. We zijn dan ook trots dat we dit initiatief als stad hebben kunnen ondersteunen."
Stad Beringen werkte voor de realisatie van het monument nauw samen met het Comité Engelse Oorlogsgraven. De stad zorgde onder meer voor een financiële tussenkomst in het transport, de plaatsing van het monument door de stedelijke werkplaatsen en de bewegwijzering naar de site. Na de plaatsing werd het monument overgedragen aan de stad, die instaat voor het toekomstige onderhoud.
Met de onthulling krijgt de stad er een nieuwe erfgoedplek bij waar bezoekers kunnen stilstaan bij een aangrijpende gebeurtenis uit de Tweede Wereldoorlog. (foto's Patrick Cosemans) Meer foto's nog op onze Facebookpagina.