De kuifmees heeft een lengte van 12 cm. Hij is grijsbruin van kleur en aan de onderzijde lichter gekleurd. De kop en de kuif zijn zwart-wit.
De kuifmees houdt zich op in de toppen van naaldbomen waar hij kleine insecten en spinnetjes verzamelt en als voorraad verstopt. In de winter voedt hij zich met de kleinste zaadjes van dennen- en sparrenknoppen en komt dan ook voor in tuinen.
Deze standvogel leeft in kleine groepen, meestal niet samen met andere mezensoorten.