Afgelopen nacht kregen standbeelden, straatnamen en monumenten in heel Vlaanderen en Brussel een opvallende metamorfose. Ook in Beringen was dat het geval. Ze werden voorzien van protestborden, zwarte ballonnen en rouwbanden. De actie komt vanuit de cultureel-erfgoedsector en sluit aan bij de campagne #LaatHetLichtAan tegen de aangekondigde besparingen van 47 miljoen euro op erfgoed en cultuur.
De actievoerders plaatsten borden met QR-codes die leiden naar een
webpagina met een mysterieuze timer
. Die loopt vrijdagochtend om 11 uur af. Daarna verwijst de pagina door naar de website van #LaatHetLichtAan, waar mensen een mail kunnen sturen naar het kabinet van minister Gennez. Ze kunnen er ook de poster van de campagne tegen de besparingen downloaden om af te drukken.
Cultureel erfgoed spreekt
“Cultureel erfgoed ligt voor ieder van ons om de hoek. Het zijn standbeelden of straatnamen die herinneren aan ons collectieve verleden, een traditie die we vieren of de antwoorden die we zoeken in onze familiegeschiedenis. Door erfgoed te bewaren, te beleven en door te geven, verbinden we ons verleden met wie we vandaag zijn en wat we meenemen naar morgen. En vergis je niet – in onze musea, bibliotheken en archieven liggen ook verhalen die de geschiedenis helpen schrijven van mensen wier roots buiten België liggen en van groepen die weinig stem kregen, zoals armoedeverenigingen of de LGBTQIA+-gemeenschap. Zonder erfgoed geen historisch geweten en dus geen democratie,” zegt het actiecomité.
Werking onder druk
“Elke dag zetten erfgoedorganisaties zich samen met burgers, vrijwilligers, onderzoekers en mensen uit verschillende gemeenschappen in om dat erfgoed te bewaren, te begrijpen, te beleven en door te geven. Dat steunt op kennis en expertise, maar ook op samenwerking en vertrouwen die gedurende jaren zijn opgebouwd. Precies die werking komt nu onder druk te staan. Door het erfgoed in onze straten letterlijk een stem te geven, tonen we wat er op het spel staat. Want wanneer je bespaart op de mensen en organisaties die voor ons erfgoed zorgen, dreig je uiteindelijk ook je kompas voor de toekomst te verliezen.”
Protest in de sector groeit
De actie in de nacht van 22 op 23 oktober volgt op een golf van open brieven, opinies en eerdere protestacties. Bij veel erfgoedorganisaties, archieven en musea hangt sinds 1 oktober een zwarte vlag uit. Bij de opening van Film Fest Gent werd minister van Cultuur Caroline Gennez met spandoeken opgewacht. Op 15 oktober zetten enkele Gentse instellingen in de Boekentoren al een ludieke veiling van topstukken op.
De sector wil met de nachtelijke actie toekomstperspectief vragen voor de vele getroffen organisaties en erkenning van het waardevolle ecosysteem dat ze samen vormen. Ze vraagt de Vlaamse regering het licht aan te laten door de aangekondigde inkrimping te herbekijken en te blijven investeren in een sterke en duurzame cultuur- en erfgoedsector.