Een honderdtal schapen begraast momenteel de scholencampus van het Spectrumcollege in Beringen. Met deze proef onderzoekt stad Beringen of schapen een duurzaam alternatief kunnen vormen voor machinaal groenbeheer. De stad werkt daarvoor samen met het Regionaal Landschap Lage Kempen (RLLK) en Het Mekkertje. Stad Beringen heeft met het RLLK een overeenkomst voor het beheer van natuurgebieden en waardevolle landschapselementen, waaronder heide, vennen en graslanden.
De proef moet uitwijzen waar begrazing een meerwaarde kan bieden.
"Op de campus van het Spectrumcollege begrazen de schapen telkens een afgebakend deel van het terrein", vertelt schepen van Publieke Ruimte & Groen, Jessie De Weyer.
"Daarna trekken ze met hun herder naar een volgend stuk. Na de scholencampus volgt een tweede proeflocatie op de plaats waar vroeger de serres van Laenen stonden."
Door gericht te begrazen, brengen de schapen op een natuurlijke manier variatie in de vegetatie. Ze maaien niet alles op dezelfde manier en net dat is interessant voor de biodiversiteit. Ook pakken ze struiken en jonge scheuten aan, en ze bereiken plekken waar machines moeilijker geraken. Zo vormen de schapen een duurzaam en ecologisch alternatief voor bepaalde methodes van machinaal beheer.
Bovendien zijn de dieren op de scholencampus graag gezien.
“Op deze manier zijn ze een milieuvriendelijk alternatief voor maaimachines”, zegt algemeen coördinerend directeur Eva Kuijpers van het Spectrumcollege.
“Ze zijn dus zeer welkom op ons domein en niet alleen vanwege hun ecologische meerwaarde, maar ook omdat een mens gelukkig wordt van zo’n kudde schapen.”
Mogelijkheden voor de Beringse heide
De ervaringen met de proef kunnen later ook worden ingezet bij het beheer van de Beringse heidegebieden. Delen daarvan liggen op stuifduinen en moeilijk toegankelijke terreinen waar schapen zich wel vlot kunnen verplaatsen.
Gerichte begrazing kan bovendien helpen om Pijpenstrootje terug te dringen. Dat gras kan zich sterk uitbreiden en typische heideplanten verdringen. Met de juiste timing en begrazingsdruk krijgt de heide opnieuw meer ruimte.
Begrazing kan ook bijdragen aan brandpreventie. Door hoge en droge vegetatie tijdig te verminderen, blijft er minder brandbaar materiaal achter. Het is geen volledige bescherming tegen natuurbranden, maar kan wel deel uitmaken van een bredere aanpak.
Leren uit de praktijk
De proef moet duidelijk maken waar en hoe begrazing het best werkt. Niet elke plant wordt even graag gegeten. Tijdens de eerste ronde bleek bijvoorbeeld dat de schapen ook graag aan wilgen knabbelen.
“De praktijkervaring helpt ons om toekomstige projecten beter af te stemmen op de aanwezige vegetatie en natuurdoelen. We bekijken waar het een meerwaarde is, eventueel in combinatie met machinaal beheer. Als de resultaten positief zijn, kunnen we deze vorm van natuurbeheer verderzetten”, concludeert schepen De Weyer.
De stad volgt de proef verder op en bekijkt hoe verschillende vegetatietypes reageren, welke begrazingsdruk geschikt is en wanneer de schapen het best worden ingezet.