De gemeente Ham, Natuurpunt en Regionaal Landschap Lage Kempen vzw herstelden dit jaar met financiële ondersteuning van de Provincie Limburg twee vijvers in de Vijverstraat in Ham, net op de grens met Beverlo aan de rivier Grote Laak. De werken kaderden in het verbeteren van het leefgebied van de kamsalamander waarvan een populatie in de buurt nog aanwezig is. Door een tekort aan kwaliteitsvol leefgebied heeft de kamsalamander het moeilijk in Vlaanderen. De kamsalamander is de grootste van de 4 soorten watersalamanders die in Vlaanderen voorkomen en kan tot 18 jaar worden. Kamsalamanders of waterdraakjes herken je aan de grote, gekartelde kam op de rug en staart van het mannetje. Ander opvallend kenmerk is de gele buik met zwarte vlekken. Elke buik is uniek, zoals vingerafdrukken bij mensen. Kamsalamanders hebben poelen nodig, evenals kleine bosjes en lijnvormige elementen zoals houtwallen of braamstruwelen.
Projectcoördinator van het Regionaal Landschap Lage Kempen, Peter Roosen: “Drie percelen met voormalige weekendvijvers werden ingericht met twee extra vijvers. Tijdens de werken werden de vijvers biodiverser ingericht, werden exoten verwijderd en plantten we nieuw bos aan. Een nieuwe stuw in de beek zorgt ervoor dat de vijvers minder snel droogstaan tijdens hete zomers. Nu de werken zijn afgerond hopen we de waterdraakjes, zoals de kamsalamander in de volksmond genoemd wordt, hier te zien binnen afzienbare tijd.”
Gedeputeerde voor Leefmilieu en Natuur Bert Lambrechts: “Limburg telt heel wat robuuste natuurkernen, maar tussen die gebieden is er niet voldoende verbinding. Veel dier- en plantensoorten hebben een groot gebied nodig om tot een gezonde populatie te kunnen komen. Daarom zijn natuurverbindingen tussen de natuurkernen van levensbelang van veel soorten. Dankzij dit biodiversiteitsproject werd er een verbinding gecreëerd tussen poelen van Natuurpunt en een gebied met 8 reeds eerder ingerichte vijvers. Het leefgebied van de kamsalamander wordt hierdoor gevoelig uitgebreid. Als provincie juichen we dit alleen maar toe gezien de kamsalamander behoort tot één van de 212 prioritair te beschermen soorten in Limburg.“
Met Natuurpunt Ham, een belangrijke partner in dit project gezien zij de aangrenzende percelen in eigendom heeft, werd een globale gebiedsvisie afgesproken. Het verdere onderhoud van de vijvers wordt opgenomen worden door een herder samen met de Landschapsteams van het Regionaal Landschap Lage Kempen. De kamsalamander is ook een kapstoksoort voor vele ander soorten. Dat wil zeggen dat als deze soort het goed doet, dat ook andere soorten zich er thuis voelen.
Marc Heselmans, burgemeester Ham: “de gemeente neemt hier haar voorbeeldfunctie wat betreft natuurherstel op. Wij zijn al sinds 2008 in dit gebied actief bezig met het herinrichten van dit gebied zodat de natuur weer alle kansen krijgt. De vijvers zijn bovendien publiek toegankelijk zodat ook de inwoners kunnen genieten van dit klein stukje prachtige natuur”. Het gebied is bereikbaar vanuit Beverlo en uiteraard vanuit Ham zelf. Het is daar onderdeel van de 10.000 stappen wandeling.