De grootschalige bodemsanering van de voormalige arseenfabriek in Reppel nadert haar voltooiing. Woensdag kregen meer dan
120 buurtbewoners, samen met enkele geïnteresseerden van buiten de buurt, de kans om de werf van dichtbij te bekijken en uitleg te krijgen over een van de meest ingrijpende saneringsprojecten in de regio.
Vanop de
acht meter hoge saneringsberging hadden de bezoekers niet alleen een panoramisch zicht over de volledige site van ongeveer zeven hectare, maar kregen ze ook uitgebreide toelichting over de werken die de voorbije jaren werden uitgevoerd om de bodem en het grondwater opnieuw veilig te maken.
Meer foto'sEen zwaar industrieel verleden
De arseenfabriek speelde decennialang een belangrijke economische rol in Reppel. Vanaf het einde van de negentiende eeuw tot aan de sluiting in 1971 werd op de site arseen gezuiverd uit ertsen, met toepassingen in onder meer verf, glasproductie en geneesmiddelen.
Wat toen nog onvoldoende bekend was, was dat tijdens die activiteiten op verschillende manieren zware metalen in de bodem en het grondwater terechtkwamen. Onder meer bovengrondse opslag van afval, lozing van afvalwater tijdens het productieproces en atmosferische neerslag via de fabrieksschoorsteen zorgden voor een ernstige historische verontreiniging, die zich ook buiten de site verspreidde.
Hoewel de laatste resten van de fabriek al in 2001 werden afgebroken, bleef de vervuiling diep in de ondergrond aanwezig.
Indrukwekkende saneringswerken
Na jaren van onderzoek en voorbereiding gingen de effectieve saneringswerken in juni 2024 van start. Daarbij werden uitzonderlijk grote volumes verontreinigde grond en grondwater aangepakt.
In totaal werd 312.000 kubieke meter grond afgegraven. Daarvan was 245.000 kubieke meter zwaar verontreinigd. Die grond werd veilig ingepakt en definitief geborgen in een speciaal aangelegde saneringsberging van acht meter hoog.
Daarnaast werd ongeveer 290.000 kubieke meter grondwater opgepompt en gezuiverd om de vervuilingspluim onder controle te houden. Dat leidde tot de verwijdering van ongeveer 2.450 kilogram arseen uit het grondwater.
Dankzij deze ingrepen is de historische verontreiniging vandaag onder controle en wordt verdere verspreiding voorkomen.
Open werf voor de buurt
Tijdens het bewonersmoment konden bezoekers zowel de werf als de saneringsberging bezoeken. Ter plaatse werd uitleg gegeven over de veiligheidsmaatregelen, de uitgevoerde werken en de verdere plannen voor de site.
Voor veel buurtbewoners betekende dit bezoek een belangrijk moment van transparantie na jaren van onzekerheid over de bodemkwaliteit in hun leefomgeving.
Blik op de toekomst
De saneringsberging wordt de komende periode verder afgewerkt en afgedekt met propere aarde, zodat natuurontwikkeling opnieuw kansen krijgt. OVAM kiest bewust voor een groene inrichting, met aandacht voor biodiversiteit, flora en fauna.
Daarnaast wordt samen met de gemeente en de provincie onderzocht hoe de site ook economisch opnieuw een betekenisvolle invulling kan krijgen. Zo wordt gekeken naar de plaatsing van zonnepanelen op de saneringsberging, mogelijk gecombineerd met batterijopslag dankzij de nabijheid van het hoogspanningsnet.
Met dit project wordt niet alleen een historisch milieuprobleem aangepakt, maar krijgt een zwaar belaste bodem stap voor stap opnieuw een toekomst — in dialoog met de buurt en met respect voor mens, milieu en volgende generaties.