Door een bijzondere militaire operatie van de geallieerden is de naam van
de heilige Marcoen, die in Hechtel al eeuwen wordt vereerd, sinds juni 1944 ook met de Tweede Wereldoorlog verbonden.
Tegen Hitlers verwachtingen in was Normandië, de geboorte- en missioneringsstreek van Marcoen, de plaats die de geallieerden hadden uitgekozen voor hun landing op D-Day. Daarbij waren de Amerikaanse grondtroepen als eersten aan zet.
82 jaar geleden moesten die troepen op D-Day om 6.30 uur aan land gaan op Utah Beach. Maar voordien moest nog een belangrijke klus worden geklaard. Pal voor Utah Beach, midden in de aanvaarroute van de landingsvaartuigen, lagen op vijf à zes kilometer uit de kust de twee Marcoeneilanden, in het Frans Les Îles Saint-Marcouf (zie gele cirkel). Hun naam danken ze aan de heilige Marcoen, of Marcouf in het Frans.
Volgens de overlevering zocht Marcoen, een Normandische missionaris en abt uit de zesde eeuw, op deze plekken geregeld de eenzame afzondering op.
Door hun strategische ligging werden beide eilanden doorheen de geschiedenis vaker militair gebruikt. Volgens documentairemaker Vincent Pouchain ontdekte een geallieerd verkenningsvliegtuig pas een drietal weken vóór D-Day hun mogelijke militaire betekenis. De bemanning wist niet goed wat ze zag. Waren daar beneden Duitse stellingen aanwezig? En zo ja, welke bedreiging vormden die voor de geplande landing?
Wat er ook van zij, op 4 juni werd een verkenningseskadron van de 4de Cavalerie naar de eilanden gestuurd. De opdracht was eenvoudig: beide eilanden veroveren en bezet houden.
Omstreeks 4.30 uur, terwijl bombardementsvliegtuigen en zweefvliegtuigen landinwaarts trokken, vertrok het eskadron met een landingsvaartuig. Op veilige afstand van de eilanden ging het schip voor anker.
Daarop stapten korporaal Olson, soldaat Kelleran, sergeant Zanders en korporaal Kenzie in twee opblaasbare boten. Alle vier hadden zij zich vrijwillig aangemeld voor de laatste fase van de operatie. Tegen de krachtige golven in peddelden ze tot op ongeveer honderd meter van hun doel. Daar lieten ze hun boten achter en maakten die onbruikbaar om niet ontdekt te worden.
Enkel gewapend met een mes legden ze de laatste honderd meter zwemmend af. Eén duo trok naar het ene eiland, de twee anderen naar het andere. Eenmaal aan land stelden ze vast dat de eilanden niet bemand waren, maar wel bezaaid lagen met mijnen.
Eerste bevrijde stukje Frankrijk
Om half zes bezetten ook de overige manschappen van het verkenningseskadron beide eilanden. Missie volbracht. Vanaf dat moment was elke Duitse tegenstand vanuit die positie tegen de Amerikaanse landingsvaartuigen uitgesloten.
Door mijnexplosies en sporadische Duitse beschietingen vanaf het vasteland sneuvelden uiteindelijk twee soldaten van het eskadron en raakten zeventien anderen gewond.
Jef Vanbussel
Foto hierboven: Les Îles Saint-Marcouf, pal in de Amerikaanse oprukkingszone van Utah Beach.
Eerste foto onder de tekst: de ligging van de eilanden ten opzichte van Normandië en Frankrijk.
Tweede foto: zicht op beide Marcoeneilanden.
Derde foto: het Napoleontische fort op het grootste eiland.
Vierde foto: de gedecoreerde korporaal Olson. In de naoorlogse propaganda kreeg hij een symbolische betekenis: hij ging de geschiedenis in als de eerste geallieerde soldaat die voet zette op bevrijde Franse grond.
Bronnen foto's
Foto's 1, 2 en 4: îles-saint-marcouf.com
Foto 3: isigny-omaha-tourisme.fr
Foto 5: findagrave.com