Op vrijdag 25 september herdenkt Leopoldsburg de twintig verzetsmensen die begin september 1944 door Vlaamse SS’ers werden geëxecuteerd. Onder hen bevond zich Bernard Schelfhout. Zijn verhaal werd onderzocht door journalist en familielid Sigrid Spruyt. Tijdens de herdenking brengt zij een persoonlijke getuigenis over zijn lot en over het belang van zijn herinnering.
Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werkte Bernard Schelfhout in de graanhandel in Antwerpen. Uit vrees voor verplichte tewerkstelling door de Duitse bezetter dook hij eind 1942 onder op het kasteeldomein van zijn werkgever in Barbençon, in Henegouwen. Zijn zoon bleef in Antwerpen naar school gaan en verbleef intussen bij een tante.
In Wallonië raakte Bernard betrokken bij een ontsnappingslijn die onder meer neergehaalde geallieerde bemanningsleden en Sovjet-krijgsgevangenen uit de steenkoolmijnen hielp om via Frankrijk en Spanje te ontkomen. Tijdens de paasvakantie in april 1944 was zijn zoon in Barbençon getuige van een Duitse razzia. Daarbij werden verschillende dorpelingen en ook zijn vader gearresteerd op verdenking van verzet.
Bernard kwam eerst terecht in een gevangenis in Charleroi. Hij werd veroordeeld door een Duitse krijgsraad en vervolgens via een gevangenis in Gent overgebracht naar het Kamp van Beverlo in Leopoldsburg.
Bij zijn vrijlating in Leopoldsburg, begin september 1944, leek zijn lijdensweg eindelijk ten einde. Helaas beslisten terugtrekkende Vlaamse SS’ers daar op 6 september anders over. Ze arresteerden twintig van de pas vrijgelaten verzetsmensen en executeerden hen standrechtelijk aan wat al snel de Treurgracht zou worden genoemd. Vandaag ligt Bernard begraven in Hove bij Antwerpen.
Getuigenis van verwante en voormalig VRT-anker Sigrid Spruyt
De jaarlijkse herdenkingsplechtigheid aan de Treurgracht is telkens bijzonder. Leerlingen van Campus FLX nemen deel aan de plechtigheid, onder meer door teksten voor te lezen en een ontwerp te maken voor de gepersonaliseerde tegel op het Pad van de Herinnering.
Dit jaar krijgt de herdenking een extra bijzondere betekenis door de aanwezigheid van Sigrid Spruyt, bekend als journalist en VRT-nieuwsanker en een verwante van Bernard Schelfhout. Vanuit haar journalistieke ervaring doet zij al jarenlang onderzoek naar het verhaal van Bernard tijdens de Tweede Wereldoorlog, met de hulp van o.a. WOII-museum Liberation Garden in Leopoldsburg.
Tijdens de herdenking op vrijdag 25 september spreekt zij aan de Treurgracht over zijn lot en over het belang dat zijn verhaal en herinnering vandaag nog altijd voor haar hebben.
Praktisch:
Vrijdag 25 september 2026 • 13.00 uur
Locatie: IJzerlei Leopoldsburg
Parking: Campus FLX • Atheneumstraat 2