Wouter Beke en Europa (2)

"Veel mensen zijn wel gelukkig in Europa, maar niet met Europa. En dat is wel een paradox. Maar het is wel zo. Als je kijkt naar levenskwaliteit, de gemiddelde Vlaming wordt vijf jaar ouder dan de gemiddelde Amerikaan. Vijf jaar hé! Als de gemiddelde Europeaan of de gemiddelde Vlaming maar de leeftijd zou hebben van een gemiddelde Amerikaan, dan zouden wij geen pensioenproblemen hebben en zou de begroting opgelost zijn. Maar we zouden ook allemaal vijf jaar minder lang leven. En dat is door onze levenskwaliteit, door onze gezondheidszorg, door de manier waarop wij onze samenleving organiseren. We hebben de helft minder kinderarmoede en armoede in Europa. In de Verenigde Staten, één op drie, heeft daar geen toegang tot de gezondheidszorg, kan zijn gezondheidszorg niet betalen. En wij zitten te discussiëren over de vraag, welke categorie moet er maar één euro betalen en welke categorie moet er vijf of tien euro betalen als hij naar de dokter gaat. Maar dat zijn toch totaal andere vormen van discussies. Bij ons hangt de vraag, als je talent hebt, of je naar school kan gaan of niet, of je kan blijven verder studeren of niet, dat hangt niet af van de vraag hoe groot de portemonnee van je ouders is. In de Verenigde Staten wel. En als die portemonnee niet groot is, dan studeer je af de lening waar je de rest van je leven voor moet afbetalen. Dat zijn zaken waar wij niet mee geconfronteerd worden". 

"En ook op vlak van veiligheid. Wij hebben vijf keer minder mensen in onze gevangenissen. Wij hebben ook geen doodstraf. Sommigen zeggen, voor de doodstraf terug in en er zijn minder gevangenen. De Verenigde Staten toont het omgekeerde. We hebben minder drugsproblemen, minder criminaliteit als in de Verenigde Staten. We hebben ook vier keer minder mensen met een illegale status dan in de Verenigde Staten. En dus de levenskwaliteit in Europa is een pak beter dan in de Verenigde Staten. 

En onze cruciale uitdaging is, hoe kunnen we dat in de toekomst houden? Dat is een grote bezorgdheid, zeker ook van jonge mensen". 

"Ja, en daar spelen twee factoren mee. De dreiging vanuit Rusland. De oorlog in Oekarine raakt niet opgelost. Maar dat is vooral op dit ogenblik een veel groter probleem voor Poetin dan voor anderen. Poetin is die oorlog begonnen in de vaste overtuiging dat hij op tien dagen tijd dat land zou kunnen overnemen. En dat hadden veel mensen nog gedacht, denk ik. En hij zit daar intussen al jaren vast. Veel hebben gezegd, het Russische leger is het sterkste leger en dat is al honderden jaren zo. Napoleon heeft er zijn tanden op stuk gebeten. Hitler heeft er zijn tanden op stuk gebeten. En als die dan zijn tanden zet in een land als Oekarine, dat gaat niet lang duren. Die Oekraïners vechten nu al vier jaar. En Rusland verliest terrein. Rusland kan daar geen doorbraak weten te realiseren. In eerste instantie door de heldhaftigheid van het Oekraïense volk. Maar ook door de steun van Europa. En daar heeft Poetin zich helemaal in misrekend. Want hij dacht, ik ga dat land binnenvallen. Biden heeft niet de kansen, niet de mogelijkheden, is niet wakker genoeg om daartegen te reageren. En de Europese Unie is toch te verdeeld om daar iets tegen te betekenen. Dus ik heb eigenlijk hier de weg vrij om dat te doen. De Amerikanen hebben zich teruggetrokken in de steun. Maar de Europeanen hebben dat wel overgenomen. En vandaag zien we het omgekeerde. Ik weet dat er vele mensen zijn, ik kom ze ook wel tegen, die zeggen waarom moeten wij geld geven aan Oekraïne om te vechten tegen Rusland. Als Oekraïne door de knieën gaat, dan zal de factuur voor onze veiligheid, die dan op ons afkomt, nog vele malen groter zijn. Dus het Oekraïnse leger vecht nu voor onze veiligheid, in plaats van Europese soldaten vechten voor onze veiligheid. En die 90 miljard die er nu gegeven is, dat is eigenlijk klein bier in vergelijking met de financiële middelen die we zouden moeten uittrekken. Wanneer dat Rusland Oekraïne zou ingenomen hebben en een rechtstreekse bedreiging wordt aan onze grenzen". 

"Ja, daar heb ik een ander boekje over geschreven met een pleidooi voor een Europese islam. En je hoeft geen katholiek te zijn om te zien dat onze Europese way of life mee beïnvloed is geworden door die christelijke traditie. En daar gaat het voor mij over. Het is geen bijbel die probeert mensen terug naar de kerken te brengen. Dat is niet de rol die wij als politiek moeten spelen. Maar het is wel een boek dat zegt van kijk, als we kijken naar de European way of life, er is wel een eigen European way of life. En die is anders dan de Amerikaanse way of life of andere culturen. En die is gestoeld op een paar belangrijke tradities. Dat is de traditie van de Griekse democratie. Die is gestoeld op de traditie van het Romeinse recht. En die is gestoeld op die christelijke cultuur. En dat zijn de fundamenten van die Europese cultuur en daar mogen we best wel fier op zijn".

"Als wij een citytrip doen ergens in Europa en we zeggen laat ons in het centrum afspreken, waar zoeken wij dan het centrum? Dat is de plaats waar de townhall, het gemeentenhuis staat of het parlement staat? De plaats waar de kathedraal staat of de plaats waar de justitiepaleis staat? Als je in Amerika vraagt, laat ons in het centrum afspreken, weet je wat je dan als antwoord krijgt? Laat ons in de shopping mall afspreken. En in welke dan? Dus dat is wel het grote verschil. En het is een beetje een karikatuur dat ik er nu misschien van maak of een beeld dat ik er nu van maak, maar het is wel zo. En dan keer ik terug naar mijn verhaal over de wall people. Je kan maar in de wereld staan en je vleugels uitspreiden als je je bewust bent van je roots, van je wortels. Als je sterke wortels hebt, dan kan je ook wel sterk in het leven staan, zelfs in een geglobaliseerde wereld. Maar wij durven over die wortels niet meer spreken. En het gevolg daarvan is dat er vele mensen eigenlijk een gevoel van ontworteling hebben. Nochtans is die verworteldheid, verworteld zijn in je gemeenschap, belangrijk".

"En misschien is het omdat ik ook twaalf jaar burgemeester ben geweest en heel mijn leven ook lokale politiek bedreven heb. Die lokale verworteling en die verworteling met je gemeenschap, ook met die Vlaamse gemeenschap. De mensen waar je dezelfde taal mee spreekt, de mensen waar je in dezelfde mediaomgeving en culturele omgeving zit. Die is wel belangrijk, niet om zich af te zetten tegenover anderen, maar net om aan te tonen dat er bindende elementen en bindende krachten zijn die zo belangrijk zijn". 

"Ik zal het antwoorden met een anekdote. Ik ben in februari in Oekraïne geweest, in Kieven. Ik had dan een gesprek met Volodymyr Klysjko, dat is de burgemeester van Kiev. Vele mensen zullen die wel kennen als een voormalig bokser, wereldkampioen bokser. En die gaf mij een hand. Mijn hand was kleiner dan zijn vinger. En ik maakte een grapje over zijn vingers en toen zei hi:  kijk ik heb vijf vingers. En met die vijf vingers heb ik wel al dikwijls tijdens boksmatchen andere pijn kunnen doen, maar nooit iemand knock-out kunnen slaan. Ik heb maar mensen kunnen knock-out slaan als ik er een vuist van kon maken. En hij zei, Oekraïne dat is maar één vinger en Europa is ook maar één vinger, maar samen kunnen we wel een vuist maken. En dat beeld roep ik ook wel terug op op het einde van mijn boek. Wij kunnen een vuist maken, wij kunnen opnieuw houvast bieden als we vijf dingen doen. Dat is zorgen voor meer economische groei, en dat is mogelijk. Onze welvaart beschermen. Zorgen voor onze Europese defensie. Onze veiligheid beschermen. Trots zijn op onze cultuur. Zorgen dat we onder de motorkap van de Europese Unie hervormingen doen om dat mogelijk te maken. En tenslotte, we mogen als Europeanen niet onderschatten dat we niet alleen staan. Er zijn best wel like-minded countries. Of het nu Canada is, Noorwegen, Zwitserland, of het nu Australië is of Nieuw-Zeeland, Zuid- Korea of Japan. Dat zijn eigenlijk allemaal landen die denken zoals wij, die in de wereld willen staan zoals wij. Laat ons met die landen een nieuwe D9 maken, een nieuwe economische wereldorde waar Europa het voortouw van neemt. Dan kunnen we ook een vuist maken tegen al die andere autoritaire regimes in de wereld die onze way of life tregen te bedreigen. Die vuist staat ook op de cover van het boek". (Hans Put)