Deze voormiddag werd het
praktijkhandboek “Dedicated Teams – Dak- en thuisloosheid” voorgesteld. Het boek bundelt de ervaringen van
Cabrio, een multidisciplinair team dat actief is in onder meer
Pelt en Lommel en zich richt op mensen zonder stabiele woonplek.
Het project kent zijn oorsprong in 2015 toen straathoekwerkers in Noord-Limburg steeds vaker signalen opvingen van mensen die in precaire omstandigheden leefden en niet meer bereikt werden door de klassieke hulpverlening.
Meer foto's“Het ging om mensen die geen aansluiting meer vonden bij bestaande diensten, vaak met complexe problemen op meerdere levensdomeinen”, schetste Theo Christoffels, teamcoördinator van de dedicated teams.
Die vaststelling leidde tot een nieuwe aanpak. In 2017 ging Cabrio officieel van start als een multidisciplinair en outreachend team, waarin hulpverleners uit verschillende sectoren samenwerken rond één persoon. Niet vanuit structuren, maar vanuit de leefwereld van de cliënt.
Schepen Nele Gutschoven (Pelt), voorzitter van het bijzonder comité voor de sociale dienst, benadrukte dat Cabrio groeide vanuit een reële nood. “De hulpverlening was er wel, maar vaak te versnipperd en te kortdurend. Wie weinig vertrouwen heeft, haakt dan snel af. Met Cabrio kiezen we bewust voor nabijheid, samenwerking en volgehouden begeleiding, ook wanneer het moeilijk gaat.”
De aanpak werpt intussen duidelijk vruchten af. Jaarlijks begeleidt het team zo’n 50 tot 60 mensen met complexe problematieken. Ze hervinden het contact met hulpverlening en zetten stap voor stap opnieuw stappen richting stabiel wonen. In 2024 werd die werking bekroond met de Federale Prijs Armoedebestrijding.
Met het prijzengeld werd het nieuwe handboek ontwikkeld. “Het is geen theoretisch werk, maar een praktische gids die toont hoe je écht multidisciplinair kan samenwerken en hoe je begeleiding volhoudt, ook als het schuurt”, aldus Gutschoven. “We delen niet alleen successen, maar ook leermomenten. Daar zit net de kracht.”
Ook in Lommel wordt het belang van de aanpak onderstreept. Schepen Katrien Cools, eveneens voorzitter van het bijzonder comité voor de sociale dienst, wees erop dat dak- en thuisloosheid geen ver-van-ons-bedshow is. “Het gaat over mensen uit onze eigen buurten. Wat dit handboek duidelijk maakt, is dat het vaak niet gaat om ‘niet willen’, maar om ‘niet meer kunnen’.”
Volgens haar maken dedicated teams het verschil doordat ze vertrekken vanuit vertrouwen en nabijheid. “Geen procedures, maar mensen. Eén team dat verantwoordelijkheid draagt, gedragen door verschillende partners. Dat vraagt tijd, maar het werkt. Zoals in het boek wordt gezegd: gras groeit niet sneller door eraan te trekken.”
Werken vanuit vertrouwen en nabijheid
Dat beeld wordt bevestigd door hulpverleners die dagelijks in het veld staan. Mieke en Felix, actief binnen het mobiele straathoekwerk en betrokken bij het Cabrio-team, benadrukken de kracht van samenwerking en nabijheid.
“Wij vertrekken niet van problemen, maar van mensen”, klinkt het. “Eerst investeren in contact en vertrouwen, pas daarna komen de hulpvragen. Te snel gaan werkt vaak averechts.”
Volgens hen is het essentieel om aanwezig te zijn in de leefwereld van mensen, letterlijk. “We ontmoeten mensen op straat, in een garagebox, bij vrienden of gewoon op een bankje. Daar bouw je stap voor stap een relatie op.”
Die aanpak vraagt tijd, maar maakt het verschil. “Veel mensen hebben al negatieve ervaringen met hulpverlening. Vertrouwen moet je verdienen. Soms begint dat met iets heel eenvoudigs, samen een koffie drinken of iemand ergens naartoe brengen.”
Ook de samenwerking binnen het team is cruciaal. “We brengen expertise uit verschillende sectoren samen en kunnen daardoor breder kijken. Je staat er nooit alleen voor en kan samen zoeken naar oplossingen op maat van de persoon.”
Daarnaast vervullen de hulpverleners vaak een brugfunctie. “We vertalen tussen diensten en cliënten, en helpen mensen hun weg te vinden in een complex systeem. Dat is minstens even belangrijk.”
Inspiratie voor andere besturen
Het handboek wil lokale besturen en welzijnsorganisaties inspireren om zelf met een gelijkaardige aanpak aan de slag te gaan. De hoop is dat de Cabrio-methodiek zich verder verspreidt, als een “olievlek”, over andere regio’s.
“Investeren in een structurele aanpak voorkomt crisissen en is op lange termijn ook maatschappelijk en financieel verstandig”, besluit Katrien Cools. “Maar bovenal: het geeft mensen opnieuw perspectief en een plaats in de samenleving.”
Het boek is gratis beschikbaar via de OCMW’s van Pelt en Lommel en kan ook online geraadpleegd worden.
Morgen: Cis Dewaele over 14.000 dak- en thuislozen in Vlaanderen, waaronder 6.000 jongeren