In
Distilleerderij De Korhaan in Hechtel worden vandaag nog altijd dranken gemaakt waarvan de recepten tientallen, soms bijna tweehonderd jaar oud zijn. Een van de opmerkelijkste is de
Elixir De Spiekelspade, waarvan de oorsprong teruggaat tot 1833. En daar hoort een verhaal bij dat weinig mensen zullen kennen.
"De kruidenmengeling werd oorspronkelijk gebruikt voor runderen die problemen hadden met hun spijsvertering", vertelt Luc Geukens. "Dierenartsen gebruikten dergelijke kruidenpreparaten bij dieren met maag- en darmproblemen."
De bijzondere combinatie van kruiden was in de streek al bekend. Volgens de overlevering werd aan de ingenieur die de oorspronkelijke stookketel installeerde, gevraagd of hij op basis van die kruiden een likeur kon ontwikkelen.
Zo ontstond de Elixir De Spiekelspade, een product dat vandaag nog altijd tot de paradepaardjes van De Korhaan behoort.
Een fles met een bijzondere hals
Zelfs de vorm van de vroegere flessen had een praktische achtergrond.
"De oorspronkelijke flessen hadden een opvallend lange hals", legt Luc uit. "Die was bedoeld om het kruidenpreparaat gemakkelijker aan runderen te kunnen toedienen."
Vandaag bevat de Elixir 36 procent alcohol en is het uiteraard een consumptiedrank voor volwassenen. De oorspronkelijke kruidenmengeling bleef wel de basis van het recept.
Volgens Luc worden er ongeveer twintig verschillende kruiden in verwerkt. Welke dat precies zijn, blijft onderdeel van de kennis die de distilleerderij zorgvuldig bewaart.
De Korhaan beschouwt zijn Elixir als een van de oudste, mogelijk zelfs de oudste, van België. Helemaal sluitend bewijzen kan de onderneming dat niet meer: heel wat historische documenten gingen verloren tijdens de verwoesting van het gebouw in de Tweede Wereldoorlog.
Meer dan vijfhonderd recepten
Bij de overname in 2014 bleek het receptenbestand een van de belangrijkste bezittingen van de distilleerderij.
"We hebben meer dan vijfhonderd recepten. Ik heb ze nooit exact geteld, maar het zijn er vermoedelijk ergens tussen vijfhonderd en duizend", vertelt Luc.
Het gaat niet om één oud, handgeschreven boek dat ergens in een kast ligt. De recepten werden al eerder gedigitaliseerd. De oorspronkelijke documenten zijn grotendeels verloren gegaan.
Toch vormen die recepten nog altijd de basis voor heel wat producten.
Sommige worden vrijwel ongewijzigd gemaakt, andere zijn aangepast aan de huidige wetgeving of aan veranderende smaakvoorkeuren.
Oude jenever is niet noodzakelijk oud
Luc haalt ook een hardnekkig misverstand uit de wereld. Wie een fles oude of zeer oude jenever koopt, krijgt niet noodzakelijk een drank die jarenlang in een kelder heeft gelegen.
"De benaming heeft vooral te maken met de samenstelling en het gebruik van moutwijn, niet met de leeftijd van de fles."
Zo heeft De Korhaan een zeer oude jenever waarvan het recept uit 1939 dateert. Dat betekent uiteraard niet dat de drank zelf sinds 1939 in de fles zit.
Van de streek, voor de streek
Naast de historische recepten ontwikkelt De Korhaan ook dranken met een uitgesproken regionale band.
Zo wordt de gagel voor de gagelgenever betrokken uit Bosland. Ook de Bosland Gin is geïnspireerd op kruiden die in de streek voorkomen.
Voor een andere gin liet de distilleerderij zich inspireren door een oud recept voor boekweitkoek.
Het illustreert hoe Luc Geukens naar zijn vak kijkt. Een drank moet volgens hem niet alleen lekker zijn, maar liefst ook iets vertellen over zijn oorsprong.-
"Een fles kun je overal kopen. Maar als je hier geweest bent en je schenkt thuis een borrel uit, dan willen we dat je er ook een verhaal bij kunt vertellen."
In het volgende deel, dat we volgende zaterdag brengen, nemen we een kijkje achter de schermen van de stokerij. Hoe worden de dranken gemaakt en waarom is het verschil tussen ambachtelijk en ouderwets groter dan je zou denken?