Stopwoordjes Heeft u er een? En bent u er zich wel van bewust, dat u er eentje heeft?
Stop, woordjes! Eerst even zeggen waar het feitelijk over gaat: zo een woordje dat u zomaar in een gesprek gooit en waar u eigenlijk niets mee zegt, maar toch doet u het gewoonweg, meestal zonder het zelf te beseffen en vaak hetzelfde woordje, snap je? Een stopwoordje dus, maar het wordt in feite vooral gebruikt om net niet te moeten stoppen met praten, of zo.
Ik verzamel stopwoordjes van anderen, maar weet niet of ik er zelf heb. Dat is het juist het rare en grappige. Misschien herkent u zichzelf of iemand anders wel in deze tekst, want de voorbeelden zijn uit het leven gegrepen. Een aantal zijn de revue al gepasseerd ondertussen: feitelijk, eigenlijk, gewoonweg, snap je, dus, in feite en of zo.
Die laatste is hip en hoor je vooral bij jonge mensen en is wel schattig, want duidt op een zekere twijfel over wat je net verteld hebt. De of zo-koningin is Laura Tesoro in The Voice. Om de haverklap haalt ze er haar eigen uitleg mee onderuit en daar kan ik alleen maar begrip voor hebben, want zo veel inhoud brengt ze niet aan.
‘Snap je’ daarentegen is afschuwelijk. Je probeert jezelf belangrijk te maken, terwijl je zelf goed genoeg weet dat je het niet zo bijster interessant is. En tegelijk reduceer je je toehoorder tot een domme gans, waarvan je vermoedt dat die niet eens de capaciteiten tot begrip in zich draagt. Zo komt dat over. Begrijp je? Alleen West-Vlamingen mogen dat van mij wel gebruiken, want daar klinkt het zo lekker sappig: “behrijp je?” en inhoudelijk klopt het bij hen ook, want je verstaat hen gewoon niet.
Veel mensen gebruiken een stopwoord als ze een lang verhaal of uitleg willen doen met alle details erop en eraan, maar uiteindelijk geraken ze het zelf beu en willen ze het inkorten. Stopwoordje to the rescue. Zo ken ik een oude man die geen zin meer heeft in lange betogen of het niet meer zo goed weet en dan redt hij zichzelf met: “enzovoorts”. Een vriendin vertelt graag uitgebreid over het werk en dat loopt dan uit in “bla bla”. Als inwijkeling in onze regio lukt het haar overigens steeds beter om het met een Noord-limburgse
uit te spreken: “blao blao”, waardoor het nog mooier wordt. Vroeger hoorde ik vaak “en dit en dat” of “en si en la”, maar dat is precies uit de mode geraakt. Het allermooiste stop-het-is-eigenlijk-nog-niet-gedaan-woordje heeft een collega: ‘huppeldepup’. Daar word je telkens weer vrolijk van.Sommige mensen komen niet toe met slechts één woord en gebruiken een hele zin. Zo is er iemand die in een vergadering bijna in elke interventie herhaalt: “Ik ga eerlijk zijn.” Of zelfs: “Ik ga heel eerlijk zijn.” Het brengt niet zo veel bij in de communicatie, maar de oprechtheid wordt op prijs gesteld. Je kan je storen aan stop-woordjes, maar ik vind het waarachtig prachtig. Misschien moet ik er zelf eens waarachtig eentje zoeken voor mezelf. Of hé, ik heb er waarachtig precies al een gevonden. Tot binnenkort.