Er is nogal wat te doen rond de begroting de laatste week en het is wellicht nog niet gedaan, want na het Vlaamse niveau gaat men er nu ook federaal aan beginnen. En wellicht zal men daarna op gemeentelijk vlak ook nog eens de begroting op orde moeten stellen. Of is het: de begroting op orde stelen? Met een lettertje minder, want zo voelt het aan bij veel mensen: als een dief komt de overheid weer bij ons geld zoeken.
Wat ook wel begrijpelijk is, want waar zouden ze het anders moeten gaan halen? En wij zijn ook diegenen die ervan mogen profiteren. De overheid met een heel leger aan politici staat immers ten dienste van de gemeenschap en zorgt nauwgezet voor ons algemeen belang. We mogen verwachten dat ze er straten mee bouwen; dat ze voor onze algemene gezondheid, welzijn, cultuur zorgen; dat ze ons verdedigen tegen andere vijandige landen en dat ze ons wapenen tegen gevaren als klimaatopwarming enzovoort enzoverder. Ze doet misschien zelfs meer dan nodig of goed voor ons is.
Er zit dus heel veel in zo’n begroting. Neem nu alleen het woord begroting al eens: daar zit zo veel in! Laten we het eens aan een analyse onderwerpen.
- Be”groot”ing. Het woord ‘groot’ springt meteen in het oog en daar vindt het dan ook zijn oorsprong. Begroten komt van het Middelnederlandse ‘groten’, wat betekent: de grootte van iets inschatten. Meestal begin je eerst met het te groot te nemen, wat dan leidt tot te veel en dan moet je het weer kleiner maken. Dus begroten is eigenlijk verkleinen. ‘Verkleining’ was ook een tof woord geweest.
- Be”grot”ing. Eigenlijk staat er ‘grot’ en niet ‘groot’. Net zoals in de grot van Plato zie je schaduwen van de werkelijkheid, maar dan toch andersom. Bij Plato zie je wat is of geweest is. Bij de begroting voorspel je voorafspiegelingen van wat komen gaat.
- “Beg”roting. ‘To beg’ is een Engels werkwoord en betekent: smeken of bedelen. Dat zit niet toevallig in dit woord, want dat doe je met een begroting inderdaad: smeken om geld maar dan op een dwingende manier. Je beslist in anderen hun plek waar hun geld naartoe vloeit en zelfs hoeveel geld je dwingend mag komen bedelen.
- Beg”rot(d)ing”. Daarmee is zo’n begroting vaak echt een rot ding. Maar deze keer is het precies toch echt rot. Aan de reacties in de media valt af te leiden dat niemand er blij mee is. Alle actoren in het maatschappelijk veld vinden het onbegrijpelijk en in hele sectoren gaat het licht uit. Raar toch, algemeen belang versus begroting en verkleining…
Maar gelukkig kan onze politiek de juiste keuzes maken en kunnen we onze privé-jet nog steeds parkeren op de luchthaven van Deurne!
Jan Verheyen