Corbiestraat

De later heilig verklaarde Adalhard I (of Adelard) was een neef van Karel de Grote en werd in 780 de 9de abt van de abdij. Hij was meteen ook de eerste abt die ook wereldlijke heer was van Beringen. Anderzijds stelde hij de eerste statuten van de abdij op, met sterke nadruk op gebed, lichamelijk en geestelijk werk, gastvrijheid en ziekenzorg. 

Misschien een leuk detail: een studie uit 1999, van de hand van ene Frans Put, die een eerdere hypothese van de hand van een P. Daniëls (uit 1899-1900) verder uitdiepte, toont aan dat Adalhard in onze buurgemeente Heusden zou kunnen geboren zijn. De abdij van Corbie stond ook bekend als een belangrijk centrum van onderwijs en cultuur. Geleerden zoals Paschasius Radbertus, die commentaar schreef op het evangelie van Mattheus, waren aan de abdij verbonden. We zijn in het jaar 815 wanneer het klooster van Corbie hersticht werd als de Abdij van Corvey in Duitsland, onder de Latijnse naam ‘Corbeia nova’. Dit kan je vertalen als ‘nieuw Corbie’. Keizer Lodewijk de Vrome had de monniken van Corbie de toestemming gegeven om een tweede abdij te stichten. In 822 verhuisde een deel van de gemeenschap naar Corvey waar de kerk in 844 werd ingewijd. Corvey maakt deel uit van de gemeente Höxter. En Höxter is een stad in het uiterste noordoosten van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen. Het is een stad met momenteel bijna 30.000 inwoners, op ruim 600 km van Corbie, in de driehoek Bielefeld – Hannover – Göttingen. Dit toont toch wel de toenmalige wijdverbreide invloed van de oorspronkelijke abdij aan. 

Terug naar de band tussen de abdij van Corbie en onze gemeente Beringen. Die dateert uit de Karolingische periode (die loopt van halfweg de 8ste eeuw tot het einde van de 10de eeuw). In die periode behoorde Beringen tot het zogenaamde "patrimonium Adelardi". Dit was dus een schenking van de heilige Adalardus (of zoals hierboven: Adalhard, Adelard) aan de Sint-Pietersabdij van Corbie. Adalardus leefde van 750 tot 827 en was de kleinzoon van Karel Martel, een invloedrijke Frankische leider uit de vroege middeleeuwen. Beringen was in die tijd een allodiale heerlijkheid. Dit betekent dat er een ‘heer’ aan het hoofd van zijn heerlijkheid of zijn territorium stond. Hij hing dan wel af van de abdij van Corbie maar had een grote mate van macht: hij kon zelf recht spreken, belastingen en tol heffen, lokale bestuurders benoemen… (=allodiaal). In 1211 schonk graaf Lodewijk II van Loon stadsrechten aan Beringen, maar daarbij had hij waarschijnlijk over het hoofd gezien dat hij abt Johannes III de Cornillas (abt van 1210 tot 1221) om toestemming diende te vragen. 

Er kwam dan ook zwaar protest vanuit de abdij van Corbie. In oktober van het jaar 1239 verleende graaf Arnold IV van Loon (opnieuw) de vrijheidskeure aan Beringen. Dit keer stemde abt Hugo II van Corbie er wel mee in. De abdij van Corbie werd in augustus 1790, ten tijde van de Franse Revolutie, gesloten en verkocht als nationaal goed. Later werd ze grotendeels afgebroken. Momenteel blijft alleen de adbijkerk nog bewaard: ze dient als parochiekerk van Corbie. 

Veel recenter speelde de stad Corbie zelf een rol in de Eerste Wereldoorlog. Het was geen frontstad maar ze was van groot strategisch belang als logistiek en medisch steunpunt voor de geallieerden, vooral tijdens de Slag aan de Somme. Zo vervulde het vanaf 1915 de rol van medisch centrum achter het front: Corbie lag ongeveer 20 kilometer achter de geallieerde linies. De Britten en later ook Australische eenheden vestigden er grote medische posten, waar gewonde soldaten van het front werden geopereerd en gestabiliseerd voordat zij verder naar ziekenhuizen werden vervoerd. Bovendien was Corbie tijdens de Slag aan de Somme in 1916 een uitvalsbasis van veel Britse en Australische troepen. Hoewel de zwaarste gevechten tientallen kilometers oostelijker plaatsvonden, verbleven veel troepen in en rond Corbie voordat zij naar de loopgraven trokken of nadat zij daarvan terugkeerden. Dankzij de spoorlijn en de ligging aan de rivier de Somme, was Corbie daarenboven een belangrijk verzamelpunt voor de aanvoer van munitie, voedsel, troepen en medische voorraden richting het front. Uiteindelijk, tijdens het Duitse Lenteoffensief in 1918, rukten Duitse troepen op tot op minder dan 10 kilometer van Corbie. De stad kwam daardoor onder gevaar van artilleriebeschietingen, maar werd niet ingenomen. Om al die redenen liggen er tegenwoordig duizenden militairen begraven op de Britse oorlogsbegraafplaatsen in en rond de stad, waaronder de Corbie Communal Cemetery Extension en La Neuville British Cemetery. Dit alles maakt dat Corbie tegenwoordig een stad is met een rijke historische uitstraling, gelegen in een landschap van meren en moerassen in de vallei van de Somme. Er zijn ook moderne verwijzingen, zoals de Hotel Corbie-keten in Belgische steden als Mol, Geel en Lommel. Maar voor zo ver ik heb kunnen nagaan is er geen directe historische link met de Franse abdij, afgezien van de naam.