Francesco Petrarca (Arezzo, 20 juli 1304 – Arquà Petrarca, 19 juli 1374) was een Italiaans dichter en prozaschrijver en de grondlegger van het humanisme. Maar hoe komt het dat hij een straatnaam krijgt in Beringen? Dat hebben we te danken aan Beringenaar Lodewijk Heyligen ofwel Ludovicus Santus, die bevriend was met Petrarca. Een vriend van een Beringenaar die hier een straatnaam krijgt, straf toch.
Petrarca wordt vaak de vader van het humanisme genoemd. Hij is een van de eerste, zo niet dé eerste, Renaissancehumanist. Petrarca wil terugkeren naar de schoonheid en lichtheid van de Grieks-Romeinse cultuur. De ons zo bekende uitdrukking ‘donkere Middeleeuwen’ is van hem afkomstig. Hij schrijft over de liefde, de natuur en het lichaam, over persoonlijke ervaring, emoties en zelfovertreffing. Francesco Petrarca wordt geboren in Carpentras in Zuid- Frankrijk als zoon van een topambtenaar van de paus in Avignon. Er zijn in die tijd twee, soms drie pauzen tegelijk. Hij wordt opgeleid tot jurist maar is veel meer geïnteresseerd in literatuur. Al jong boeien hem de geschriften uit de klassieke Oudheid. Hij reist bijna continu – in Italië, zijn lievelingsland, Frankrijk, Duitsland en verder – op zoek naar handschriften van de schrijvers uit de Oudheid die via Arabische filosofen in Westerse kloosters terecht gekomen zijn.
Petrarca schreef, zoals het in die tijd de gewoonte was bij geleerden, veel brieven. Petrarca's meest prestigieuze collectie brieven, ,Familiari'', droeg hij op aan zijn vriend Sanctus, die hij Socrates noemde omwille van zijn grote wijsheid. Een twintigtal brieven is aan Sanctus zelf gericht. Petrarca heeft daarin veel lof voor zijn vriend uit Beringen. Petrarca reisde veel en ook heeft hij onze streken bezocht, blijkt uit de literatuur. Zo bezocht hij Parijs, Vlaanderen en Brabant. Misschien is hij ook wel in Beringen geweest, maar dat kunnen we niet met zekerheid zeggen. In Luik heeft hij blijkbaar geen goede ervaringen opgedaan. Jaren later vertelt hij, dat er haast geen inkt te vinden was.
Socrates is Lodewijk Heyligen
Pas in 1905 heeft men op grond van documenten uit het Vaticaan met zekerheid kunnen vaststellen, wie er schuil ging onder het pseudoniem ‘Socrates’. Het was: Ludovicus Sanctus, of in zijn moedertaal: Lodewijk Heiligen van Beeringen, aldus genoemd naar zijn geboorteplaats in Belgisch Limburg. Hij behoorde tot de orde van de Benedictijnen en stond in relatie tot kardinaal Giovanni Colonna, aan wiens hof te Avignon hij eerst ‘cantor’ en later secretaris is geweest. Petrarca wijst op het merkwaardige feit, dat Socrates de enige van zijn goede vrienden is, die hem niet door Italië, maar door de Kempen geschonken is.
Tot wat een hechte vriendschap kan leiden! (Hans Put - foto Gust Ischen)